Cố Đại lão Hoà Thượng Thạch Sô – Khai Tổ Dừa Sáp Đất Trà Vinh: Người Gieo Giống Phước Lành Từ Cõi Thiền
Trên vùng đất linh thiêng Cầu Kè – Trà Vinh, nơi giao thoa của Phật pháp, dân tộc và thiên nhiên hài hòa, có một bậc cao tăng suốt đời âm thầm gieo hạt giống giác ngộ và cả… giống dừa sáp. Ngài là Cổ Đại lão Hòa thượng Thạch Sô – bậc chân tu lỗi lạc, được tôn kính như Vị Khai  Tổ Dừa Sáp Đất Trà Vinh.

Căn duyên tu tập từ thuở thiếu thời
Ngài Thạch Sô sinh năm 1886 tại Cầu Kè – Trà Vinh, trong một gia đình Phật tử thuần hậu, nơi đạo và đời cùng nương nhau mà sống. Từ thuở thiếu thời, Ngài đã bộc lộ căn cơ hướng thiện, chí nguyện cầu đạo mãnh liệt. Năm 16 tuổi, Ngài xuất gia tại chùa Botumsakor, thọ giới Sa-di dưới sự dẫn dắt của Hòa thượng Thạch Phrum, khởi đầu cho một cuộc đời tu học thanh tịnh.

Tâm nguyện cầu học không dừng lại nơi quê nhà, Ngài Thạch Sô sang Campuchia – xứ sở Phật giáo Nam Tông – để tu học tại Wat Po Veal, Battambang, nơi đào tạo nhiều cao tăng nổi tiếng. Tại đây, Ngài được hun đúc cả về giới đức lẫn trí tuệ, trở thành một vị Tăng uyên bác, nghiêm trì phạm hạnh.

Kế thừa y bát – phụng sự đạo pháp và dân sinh
Năm 1924, sau khi Hòa thượng tiền nhiệm viên tịch, Ngài trở về quê nhà và kế vị chức Trụ trì đời thứ tư của chùa Botumsakor. Không chỉ dẫn dắt tăng đoàn tu học quy củ, Ngài còn gắn bó mật thiết với đời sống người dân Khmer và Việt nơi đây – lấy đạo nuôi đời, lấy đời phụng đạo.

Dẫn giống dừa sáp về Việt Nam – mở đầu cho truyền kỳ đặc sản
Trong một chuyến hành hương và tu học tại Campuchia, Ngài có dịp tiếp xúc với một giống dừa quý hiếm, quả có kết cấu lạ thường: nước ít, cơm dày, mềm dẻo như sáp. Nhận ra giá trị lớn lao về dinh dưỡng và kinh tế, Ngài mang về hai trái giống quý, trồng ngay tại khuôn viên chùa Botumsakor.
Từ hai cây ban đầu ấy, giống dừa sáp lan rộng khắp vùng Cầu Kè, trở thành một báu vật của vùng đất Trà Vinh. Không chỉ là đặc sản hiếm có – Dừa sáp còn là biểu tượng văn hóa, là “linh vật” trong các lễ nghi cưới hỏi, lễ chùa và phong tục truyền thống của cộng đồng người Khmer Nam Bộ.

Di sản và công đức để lại muôn đời
Cổ Đại lão Hòa thượng Thạch Sô viên tịch ngày 13 tháng 12 năm 1949, thọ 63 tuổi. Ngài để lại cho hậu thế không chỉ là một tấm gương tu hành thanh cao, mà còn là một dấu ấn lịch sử sống động – biểu tượng cho sự kết tinh giữa đạo hạnh, trí tuệ và tầm nhìn vì cộng đồng.
Ngày nay, vào mỗi 13 tháng 12 Dương lịch, người dân Trà Vinh và khách thập phương lại về Bảo tàng Dừa Sáp Trà Vinh, nơi long trọng tổ chức

Lễ giỗ Vị Khai Tổ Dừa Sáp. Khói hương nghi ngút, những trái dừa sáp được dâng lên như tấm lòng của con cháu dâng về cội nguồn, như một lời tri ân tĩnh lặng mà sâu sắc.
“Mang đạo độ đời, mang giống quý hóa sinh kế –
Ngài Thạch Sô là vị cao tăng không chỉ gieo hạt Bồ Đề, mà còn gieo một báu vật cho muôn dân.”

 

NGÀI TỔ THẠCH SÔ – LINH HỒN PHÙ TRỢ TỪ CỘI DỪA THIÊNG

Tại vùng đất Cầu Kè – Trà Vinh, có một truyền thuyết sống trong từng tán dừa, thấm trong lòng đất, và vọng qua khói hương mỗi mùa lễ giỗ: Truyền thuyết về Ngài Khai Tổ Dừa Sáp đất Trà vinh Đại Lão Hoà Thượng Thạch Sô – Vị cao tăng linh thiêng đã gieo giống dừa sáp quý hiếm cho đời, và để lại linh khí độ trì cho dân chúng nơi đây.

Cây không chỉ là cây, dừa không chỉ là trái… mà là pháp bảo trời ban

Tương truyền rằng, khi mang hai trái dừa quý từ đất Phật Campuchia về trồng tại chùa Botumsakor, Ngài Thạch Sô không chỉ mang một giống cây, mà còn mang theo phước báu từ cõi thiền. Ngài đã tụng kinh trì chú bên cây mỗi ngày, xem chúng như pháp thân sống động, gửi gắm vào từng trái dừa sự gia trì an lạc.
Dân gian lưu truyền rằng: “Dừa sáp là dừa có hồn. Trái nào kết dẻo – nhà ấy gặp may. Trái nào ngọt mát – gia đạo sẽ bình an.”
Từ đó, người dân xem dừa sáp là linh vật cầu phước. Những ai đến đúng dịp Lễ giỗ Ngài, hoặc ghé thăm chùa cũ và Bảo tàng Dừa Sáp trong tâm thành kính, thường được sở nguyện hanh thông, làm ăn buôn bán khởi sắc, con cái thuận hòa.

Lễ giỗ 13/12 – Một ngày để dừng chân, thắp hương cho người xưa và thắp sáng điều lành cho hôm nay.

Vào ngày 13 tháng 12 Dương lịch hằng năm, Bảo tàng Dừa Sáp Trà Vinh trở thành chốn linh địa hội tụ linh khí Tổ Thầy. Dân chúng khắp nơi – từ người dân địa phương, phật tử Khmer, Việt đến du khách thập phương – đều về đây thắp một nén hương, dâng một trái dừa, xin một lời gia hộ.
Đặc biệt trong ngày này, người ta tin rằng: “Lời nguyện tại bàn Tổ Dừa Sáp – nếu chí thành, sẽ được ứng nghiệm trong 3 mùa vụ.”
Người đi làm ăn xa xin vía buôn may bán đắt.
Người cầu gia đạo thì xin cho cửa nhà êm ấm, cha mẹ bình an, con cháu hiếu thuận.
Người cầu duyên – xin Tổ dừa xe kết tình lành như cơm dừa dẻo quánh, gắn bó bền lâu.

Dừa Sáp – không chỉ là đặc sản, mà là “trái phước” của miền đất thiêng”
Người ta vẫn kể rằng: “Mỗi trái dừa sáp là một lần Tổ độ. Không phải ai cũng mua được, không phải trái nào cũng đặc ruột – chỉ khi hữu duyên, được độ trì, mới gặp đúng trái ngọt dẻo thơm.”
Dù ở miền xa, người Trà Vinh khi đi xa xứ vẫn mang theo một trái dừa sáp – như mang theo Hồn Tổ Thầy – Phước dày, Lòng lành, Căn cơ giữ đạo.

Về Dâng Tổ – Xin Một Mùa May
Nếu bạn đang tìm một nơi để:
Cầu cho công việc hanh thông, thuận buồm xuôi gió
Cầu cho gia đình hòa thuận, sức khỏe và bình an
Cầu cho tâm an, nghiệp lành, con đường sáng
Hãy về Bảo tàng Dừa Sáp Trà Vinh.
Hãy về dâng Tổ Thạch Sô – người đã gieo phước cho cả một vùng quê.
Bởi vì đôi khi, một lời khấn chí thành dưới tán dừa sáp, lại mở ra cả một năm may mắn và đủ đầy.
“Dừa sinh trái – Tổ sinh phước.
Người về dâng hương – Phước về đầy nhà.”

TÌM HIỂU THÊM